RUIMTE TUSSEN DE REGELS

Responsieve Rechtsruimte was een verkennend onderzoeksproject in samenwerking met filosoof Tim Outshoorn, Fontys Journalistiek en de Hogeschool Amsterdam, naar de invloed van de fysieke en zintuiglijke inrichting van hoorzittingsruimtes op de ervaring van burgers en hun vertrouwen in de rechtsstaat. 

Uitgangspunt van dit vervolgproject is dat overheidsruimtes vaak voor neutraliteit en efficiëntie zijn ontworpen, terwijl beleving, positie en betrokkenheid van de burger onderbelicht blijven. We onderzoeken hoe informatie-asymmetrie en de ‘moeitebalans’ (thuiswedstrijd voor professionals, onbekend terrein voor burgers) de ervaren gelijkwaardigheid kleuren. Daar voegen we het kader ‘ruimtelijke rechtvaardigheid’ aan toe: inrichting, materiaal, schaal, geluid en geur zijn niet neutraal, maar sturen machtsverhoudingen en het gevoel van gehoord worden. 

Methodisch werken we iteratief met kleinschalige proefinterventies rond drie sporen: materialisatie, sensatie en emancipatie. Doel van deze fase is geen sluitend model, maar een onderbouwde eerste set ontwerpprincipes en een tastbare “derde ruimte”-pilot voor een vervolgonderzoek naar hoe de ambtenarij empathie en vertrouwen alleen lijkt toe te staan in de daarvoor bestemde kanalen, en hoe het wantrouwen voor de minderheid de relatie met de meerderheid beïnvloedt.